Littekens na ingrepen.

De huid herstelt zich na insnijden of trauma met een litteken als gevolg. Het litteken bestaat uit collageen dat hier dient als een ‘huidlijm’. Dit herstel kan bijna naadloos zijn of duidelijk zichtbaar. Het kan vlak zijn of verheven, zacht of hard (hypertrofie of keloïd) , kleurloos, rood (hypertrofie) of wit (atrofie, hypotrofie). Dit hangt af van het type van huid, de pigmenten, de wijze van hechting, de richting van het litteken en de anatomische lokalisatie. Sommige plaatsen van het lichaam geven nu eenmaal andere littekens. Niet goed voor littekens zijn de rug en de ledematen.

Een litteken evolueert voortdurend en kan plotseling een totaal ander uitzicht krijgen en een andere vorm aannemen. Het litteken laat zich van zijn slechtste kant zien tussen acht weken en zes maanden, wanneer het een rood-paarse kleur krijgt en de patiënt vaak klaagt over jeuk.

Bij de plastisch chirurg zullen er geen of minder littekens zijn ?

Let op : bepaalde paatsen geven vaak slechte littekens. Wij weten dat er op de ledematen en de rug veel kans is dat een litteken niet mooi is. Het kan verbreden of onsierlijk genezen. Dit is eigen aan de plaats ten gevolge van tractie op de wonde en heeft vaak weinig te maken met de chirurg.

Toch hecht een plastisch chirurg het grootste belang aan mooie littekengenezing en zal zijn incisie leggen volgens een richting waarvan we weten dat er mooiere littekens uit voort komen. Indien mogelijk wordt er ook aan de binnenkant gehecht, zodat er geen uitwendige steekgaatjes of restletsels van de draadjes blijven. Indien er toch uitwendig gehecht moet worden zullen we de draadjes sneller verwijderen.

Hoe gaat de nabehandeling van littekens ?

Zolang de huid het verdragen kan, raden wij aan littekens af te kleven met MICROPORE van 3M. Onmiddellijk na de ingreep kleven we de wonde af met micropore. Deze bestaat ook in bruine huidskleur. De eerste keer worden deze verwijderd door de arts, nadien doet u het zelf. Dit heeft een gunstig effect op littekengenezing door de zachte druk en de massage die de klevers uitvoeren (vergelijk dit met de drukkleding bij brandwonden om littekens te verbeteren). Vervang de micropore zo weinig mogelijk om geen huidittitatie door de kleefstoffen te veroorzaken. Dit kan en dan dient u te stoppen met de micropore. Stap dan over naar produkten als CICAPLAST® of CICAPLAST Baum B5® (herstelt geïrriteerde huid), DERMATIX® of BAPSCARCARE®-gel. Massage van littekens met ee vochtinbrengede crème is eveneens gunstig voor de mooie heling van littekens. Zon en zonnebank dienen vermeden gedurende zes maanden, tenzij u de littekens bedekt.In ieder geval zijn er fazes in de littekengenezing. Eerst is er de verse hechting die op korte termijn van enkele weken mooi geneest. Na 6 weken tot enkele maanden zal het litteken méér zichtbaar worden, roder en dikker. Dit is de hypertrofe faze. Nog een maand later zal dit terug verdwijnen om verder te evolueren gedurende zes tot twaalf maanden. Pas dan is het litteken ‘uitgerijpt’. Niet eerder kan een litteken beoordeeld worden. Indien niet perfect kan er dan een correctie overwogen worden.

Soms evolueert een litteken hypertrofisch of keloïdaal. Hypertrofie is een harde roodheid die meestal behandeld kan worden met injecties, massage’s of siliconesheetings.

Keloïd betekent dat het litteken veel breder wordt dan de originele snede en op zich aangroeit, vaak ook pijn en jeuk veroorzaa

kt. Dit is eerder zelden en meestal bij negroïde huidtypes.

Bent u ongerust of hebt u vragen, overleg dit met uw arts.

Dr. Cl. Coenen, plastisch chirurg te Antwerpen.